ABD Ticaret Politikasında Yeni Dönem: 60 Ülkeye Uygulanan Section 301 Ek Gümrük Vergileri ve Türkiye İhracatına Etkileri

Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Temsilciliği (USTR), küresel tedarik zincirlerini ve uluslararası ticaret dengelerini doğrudan etkileyen kritik bir karara imza attı. 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü (Section 122) kapsamında uygulanan geçici küresel tarife süresinin sona ermesiyle birlikte, Section 301 soruşturmaları neticelendirildi ve kapsamı 60 ülkeyi içine alacak şekilde genişletildi. 24 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren bu yeni rejim kapsamında Türkiye de dahil olmak üzere pek çok ticaret ortağına %10 ila %12,5 oranında ek gümrük tarifesi getirildi.

Section 122 Sonrası Section 301 Dönemi: Türkiye Menşeli Ürünlerde %12,5 Oranı

ABD yönetimi, daha önce acil durum yetkilerine dayanarak geçici olarak devrede tuttuğu küresel vergi yükümlülükleri yerine, zorla çalıştırma ve uluslararası iş gücü standartları incelemelerine dayandırdığı kalıcı Section 301 kararlarını yürürlüğe koydu.

Yeni tarife yapısında ülkeler iki farklı ek gümrük vergisi grubuna ayrıldı:

• %10 Ek Tarife Grubu: İthalat rejimlerinde düzenleme taahhüdü bulunan veya ikili ticaret anlaşmalarıyla uyum sağlayan 17 ülke (İngiltere, Kanada, Meksika, Hindistan vb.).

• %12,5 Ek Tarife Grubu: Aralarında Türkiye menşeli ürünler, Çin, Brezilya ve Vietnam'ın da bulunduğu 38 ülke ve ekonomi.

Türkiye'den Amerika pazarında satılmak üzere ihraç edilen veya depodan çekilen standart mallar, standart tarifelerin üzerine ek olarak %12,5 oranında ilave maliyet ile karşılaşacak.

Section 232 Kapsamındaki Metaller Bu Vergiden Muaf

Düzenlemenin detaylarında Türk ihracatçıları açısından kritik bir istisna bulunuyor. Daha önce uygulamaya konulan Section 232 düzenlemeleri altındaki ürün grupları bu yeni %12,5'lik yükümlülükten ayrı tutuldu.

Ürün KategorisiSection 301 DurumuMuafiyet DayanağıÇelik ve Çelik TürevleriEk %12,5 Vergiden MuafSection 232 KararlarıAlüminyum ve MamulleriEk %12,5 Vergiden MuafSection 232 KararlarıBakır ve İlgili İmalatlarEk %12,5 Vergiden MuafSection 232 KararlarıGenel Tüketim ve İmalat Sanayi%12,5 Ek Vergiye TabiKapsam İçi (Ek listeler hariç)

İlgili metal ve hammadde ihracatçılarının hali hazırda tabi oldukları özel tarife korumaları devam ederken, bu ürünler üzerine çifte vergilendirme bütünüyle bindiğinde oluşacak aşırı fiyat katlanmasının önüne geçilmesi amaçlandı.

Muafiyet Listeleri (Annex) ve Kritik İstisna Gerekçeleri

Kararnamenin ekinde yer alan Annex muafiyet listeleri, belirli tarife pozisyonlarındaki ürünleri bu ilave yükümlülüğün dışında tutuyor. USTR tarafından yayımlanan şartnamede ek maliyetlerden muaf tutulma gerekçeleri şu ana başlıklar altında toplandı:

• Yerel Üretim Yetersizliği: ABD iç pazarında üretimi bulunmayan veya kapasitesi yetersiz kalan temel hammaddeler.

• Tedarik Güçlüğü: Başka alternatif ülkelerden tedarik edilmesi kısa ve orta vadede mümkün görünmeyen kritik komponentler.

• Ekonomik Tahribat Riski: Verginin uygulanması durumunda ABD iç pazarında zincirleme maliyet artışına ve imalat krizine yol açabilecek sanayi girdileri.

• Politika Hedefsizliği: Ek tarife konulmasının ABD ticaret stratejisine veya hedeflenen yaptırım politikalarına katkı sağlamayacağı öngörülen özel ürün grupları.

Türk İhracatçıları ve Lojistik Süreçleri İçin Yol Haritası

ABD pazarına sevkiyat gerçekleştiren firmaların gümrük beyannamelerinde ve maliyet analizlerinde atması gereken somut adımlar şunlardır:

1. GTİP / HS Kod Analizi: İhraç edilen ürünlerin exact 8 ve 10 haneli mali gümrük kodları ile kararnamenin ekindeki (Annex) muafiyet cetvelleri karşılaştırılmalıdır.

2. Transit Geçiş Şartlarının Kontrolü: 24 Temmuz 2026 öncesinde nihai nakliye aracına yüklenmiş ve yola çıkmış olan ürünler için sağlanan geçici muafiyet süreleri gümrük müşavirleriyle doğrulanmalıdır.

3. Maliyet Karşılaştırması ve Tedarik Sözleşmeleri: ABD’li alıcılar ile yapılan DDP veya DAP teslim şartlı sözleşmelerde fiyatlama stratejileri ve gümrük vergisi sorumluluk maddeleri gözden geçirilmelidir.

4. Menşe Sertifikasyonu ve İş Gücü Beyanları: Kararın temelinde yatan zorla çalıştırmayla mücadele mevzuatlarına uyum çerçevesinde tedarik zinciri şeffaflık belgeleri ve menşe belgeleri eksiksiz şekilde dosyalanmalıdır.